لیچینگ توده ایی (Heap leaching)

هیپ لیچینگ یکی از انواع روش­های لیچینگ تراوشی می­باشد. هیپ لیچینگ برخلاف دامپ لیچینگ، فرآیندی است که از قبل طراحی شده و مقدمات برای بهینه کردن شرایط فراهم می­شود. به طور خلاصه در این روش کانه و یا کنسانتره بصورت توده انباشته شده و محلول لیچ کننده بر روی سطح این توده پاشیده می­شود.

بعضی از جزییات این روش بصورت زیر می­باشد:

1- در ابتدا زمینی که اندکی شیب دارد کاملا فشرده می­شود؛ سپس سطح را با استفاده از یک لایه نفوذ­ناپذیر مانند آسفالت یا پلاستیک انعطاف پذیر می­پوشانند.

2- سنگ خرد شده بصورت هیپ­های (توده­های) بزرگی بر روی لایه نفوذناپذیر انباشته می­شوند. ذرات دانه ریز­تر بمنظور افزایش نفوذپذیری آگلومره می­شوند.

3- محلول لیچینگ بر روی هیپ اسپری می­شود.

4- با تراوش محلول لیچ کننده درون هیپ، فلزات مورد نظر حل می­شوند.

5- محلول باردار لیچ شده که حاوی فلز (فلزات) موردنظر است زه­کشی شده و به داخل استخر­هایی هدایت می­شود. مجددا محلول لیچ­کننده به طرف هیپ هدایت می­شود تا سیکل تکرار شود.

هیپ لیچینگ از چندین ماه تا چندین سال طول می­کشد. در مقایسه با لیچینگ در تانک­های همزن­دار، تغییرات pH و سطح محلول ناپایدارتر می­باشند. شرایط واکنش در یک هیپ از بالا به پایین، از مرکز به سمت خارج و حتی گاهی بصورت محلی تغییر می­کند. با وجود این شرایط واکنش در هیپ از دامپ لیچینگ و نیز لیچینگ درجا پایدار تر می­باشد.

بمنظور اجرای عملیاتی موفق می­بایست فاکتور­های زیر را در نظر گرفت:

1- برقرار کردن نفوذ­پذیری مناسب

2- موازنه آب

3- کنترل pH

4- تامین ثابت موادی که برای لیچ استفاده می­شوند، مانند محلول لیچ­کننده و هوادهی

و ....

نفوذپذیری فاکتوری مهم در نرخ بازیابی از یک هیپ می­باشد. اگر مواد توده شده بسیار متراکم شده باشند، عملیات لیچینگ بسیار طولانی خواهد شد، زیرا مخلول لیچ کننده به کندی نفوذ خواهد کرد. اگر نفوذپذیری ناهمسان باشد، محلول لیچینگ بخشی از هیپ را کانالیزه خواهد کرد. بنابراین برای اطمینان از نفوذ­پذیری مناسب، اغلب ذرات ریز را آگلومره می­کنند.

تصاویر: